Menopauze en vaginale droogheid: waarom die twee alles met elkaar te maken hebben

Een droog, branderig of gevoelig gevoel. Irritatie bij het fietsen of sporten. Pijn bij intimiteit, terwijl dat er vroeger nooit was. Veel vrouwen brengen deze klachten niet in verband met de overgang, en praten er met niemand over. Toch is het verband direct, en is er meer aan te doen dan vaak gedacht wordt.

Wat er gebeurt als oestrogeen daalt

Even over de woorden, want die lopen vaak door elkaar: de vulva is het hele uitwendige gebied — de schaamlippen, de clitoris en de ingang. De vagina is de inwendige doorgang. De klachten die meestal “vaginale droogheid” worden genoemd, zitten voor een groot deel juist in het vulvaweefsel. Daarom hebben we het hieronder over de vulva.

Rond en na de menopauze daalt de aanmaak van oestrogeen. Dat hormoon doet in je lichaam meer dan de menstruatiecyclus regelen: het houdt ook het weefsel van de vulva dik, soepel en goed doorbloed, en het stimuleert de natuurlijke vochtproductie en de aanmaak van collageen.

Zakt het oestrogeenniveau, dan wordt dat weefsel dunner, minder elastisch en droger. De doorbloeding neemt af en de zuurgraad verandert, waardoor de vulva kwetsbaarder wordt voor irritatie en infecties. Artsen noemen dit geheel het genito-urinair syndroom van de menopauze (GSM). Naast droogheid horen daar ook klachten bij als jeuk, branderigheid, pijn bij het vrijen en vaker of dringender moeten plassen.

Het is dus geen kwestie van te weinig opwinding of van “erbij horen”. Het is een weefselverandering met een hormonale oorzaak — precies zoals de huid in je gezicht in dezelfde periode dunner en droger aanvoelt.

Waarom het niet vanzelf overgaat

Opvliegers en nachtelijk zweten nemen bij de meeste vrouwen na verloop van tijd af. Droogheid van de vulva doet dat meestal niet. Omdat de oorzaak blijvend is — het oestrogeen komt niet terug — blijven de klachten bestaan of nemen ze langzaam toe zolang er niets aan gedaan wordt.

Onderzoek laat zien dat ongeveer vier op de tien tot ruim de helft van de vrouwen na de menopauze hier hinder van heeft. Tegelijk bespreekt naar schatting zo’n 70 procent van hen die klachten nooit met een zorgverlener. Schaamte speelt daarin mee, en het idee dat het er nu eenmaal bij hoort. Dat laatste klopt niet.

Wat je eraan kunt doen

Er is geen één-oplossing-voor-iedereen. Wat past, hangt af van hoe ernstig de klachten zijn, van je gezondheidsgeschiedenis en van je eigen voorkeur. Grofweg zijn er drie sporen, die elkaar goed kunnen aanvullen.

Bevochtigers en glijmiddelen. Bij milde klachten vaak de eerste stap. Ze verlichten het ongemak, maar veranderen het weefsel zelf niet.

Onderzoek en behandeling door een gynaecoloog. Bij meerdere of hardnekkige klachten is het verstandig om eerst te laten uitzoeken wat er hormonaal speelt. Daar hoef je bij ons niet voor weggestuurd te worden — zie hieronder.

Ondersteuning van binnenuit en van buitenaf. Hieronder valt wat wij bij Bloy Institute doen: Intimate Care en, als aanvulling, de Menopause Formula van EQUI London.

Eerst uitzoeken wat er hormonaal speelt: dr. Johann Rhemrev

Vanaf november 2026 werken we samen met dr. Johann Rhemrev, gynaecoloog, gespecialiseerd in hormonale problematiek. Dat is bewust de eerste stap en niet de laatste: droogheid is zelden een losstaande klacht. Slaapproblemen, opvliegers, stemmingswisselingen, een veranderend gewicht en vermoeidheid komen vaak uit dezelfde hormonale verschuiving voort. Wie alleen de droogheid behandelt, laat de rest onbeantwoord.

Dr. Rhemrev kijkt daarom naar het hele beeld. Tot zijn onderzoek horen een uitgebreid consult, bloedonderzoek naar je hormoonwaarden en een echografie. Pas daarna is duidelijk wat je nodig hebt — en of dat een medische behandeling is, een esthetische, of allebei.

Dit onderzoek valt onder verzekerde zorg. Je zorgverzekeraar vergoedt het consult, het bloedonderzoek en de echografie. Twee dingen om te weten voordat je een afspraak maakt:

• Je hebt een verwijsbrief van je huisarts nodig. Zonder verwijzing wordt de zorg niet vergoed.

• De kosten gaan ten koste van je eigen risico, als je dat dit kalenderjaar nog niet hebt verbruikt. Ben je er al doorheen, dan betaal je niets extra.

Intimate Care bij Bloy Institute

Bij Intimate Care brengen we cross-linked hyaluronzuur (mesofiller sensitive) in het vulvaweefsel. Hyaluronzuur bindt vocht en geeft het weefsel steun, waardoor het soepeler en steviger aanvoelt en irritatie afneemt. De behandeling bevat geen hormonen, wat hem ook bespreekbaar maakt voor vrouwen die om medische redenen geen hormonen kunnen of willen gebruiken.

De behandeling wordt uitgevoerd door dr. Esther Mesters, plastisch chirurg, duurt ongeveer 45 minuten en kost € 695,-. We werken met plaatselijke verdoving. Of Intimate Care bij jouw klachten past, beoordelen we altijd eerst tijdens een persoonlijk consult.

Ondersteuning van binnenuit: EQUI London

In onze shop vind je de Menopause Formula van EQUI London, zowel in capsules als in poedervorm. Het is een supplement dat is samengesteld voor vrouwen in de peri-menopauze en menopauze, met onder meer vitamines uit de B-groep, magnesium, adaptogenen en plantaardige lignanen. De formule is gericht op algehele ondersteuning in deze levensfase — denk aan energie en hormonale balans — en niet op droogheidsklachten specifiek. Een supplement vervangt geen medische behandeling, maar kan een prettige aanvulling zijn. Welke vorm het prettigst is, is vooral een kwestie van voorkeur; we denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Is droogheid alleen iets van na de menopauze?

Nee. De klachten kunnen al in de peri-menopauze beginnen, soms jaren voor je laatste menstruatie. Ook na een bevalling, tijdens borstvoeding of bij bepaalde medicatie kan het spelen.

Moet ik eerst naar dr. Rhemrev voordat ik Intimate Care kan doen?

Het hoeft niet, maar we raden het wel aan als je meerdere overgangsklachten hebt. Zijn onderzoek laat zien wat er hormonaal speelt, en dat bepaalt mee welke route het meeste zin heeft. Heb je alleen droogheidsklachten, dan kun je ook rechtstreeks een consult bij dr. Mesters plannen — daar is geen verwijzing voor nodig.

Hoelang houdt het effect van Intimate Care aan?

Gemiddeld negen tot twaalf maanden. Hoe lang precies verschilt per persoon en hangt af van je weefsel en je klachten. Tijdens het consult bespreekt dr. Mesters wat je in jouw situatie mag verwachten en wanneer een vervolgbehandeling zinvol is.

Is de behandeling pijnlijk?

Het is een medische behandeling in een gevoelig gebied, en we begrijpen dat dat spannend is. We werken met plaatselijke verdoving, zodat de behandeling goed te verdragen is. Vooraf bespreken we precies wat je kunt verwachten en hoe we het zo comfortabel mogelijk houden.

Kan ik dit combineren met hormoonbehandeling van mijn arts?

Vaak wel, maar dat beoordelen we per persoon. Neem gerust mee welke medicatie je gebruikt, dan kijken we samen wat verstandig is.

Praat erover

Droogheid van de vulva is een veelvoorkomende, goed bespreekbare klacht — ook al voelt dat eerst niet zo. Tijdens je consult kijken we rustig met je mee, zonder haast en zonder oordeel, en bespreken we welke route bij jou past.